Հայաստանի փոխկապակցվածությունը բեռ է, որը սերունդների համար վերածվելու է շղթաների

Մինչ միջին և խոշոր պետությունները պայքարում են ինքնաբավ տնտեսություն ստեղծելու համար, մինչ պայքար է ինքնաբավ տնտեսության մոդելի համար, Հայաստանին պարտադրում են փոխկապակցվածություն։ Փոխկապակցվածության մոդելը հակասում է տնտեսության ինքնաբավության մոդելին։

Խորհրդային միությունը հենց փոխկապակցվածության մոդել էր ստեղծել, որպեսզի ԽՍՀՄ անդամ պետությունները չկարողանան անկախանալ, իսկ անկախանալու դեպքում տնտեսապես կործանվեին։

1990-ականներին, Անկախության շարժումը բախվեց հենց ԽՍՀՄ միութենական հանրապետությունների փոխկապակցվածության մոդելի հետ` աղետալի հետևանքներ առաջացնելով անկախացող պետությունների համար։

Ժամանակակից փոխկապակցվածությունը չունի ստաբիլիզացնող բաղադրիչ։ Հայաստանը ադրբեջանական և թուրքական տնտեսական, լոգիստիկ, էներգետիկ, ֆինանսական և այլ համակարգերին փոխկապակցվելով չի ունենալու ստաբիլիզացնող բաղադրիչ, քանզի չկա այնպիսի բան, ինչը ունի միայն Հայաստանը` միակ ծովային ճանապարհ, միակ էներգետիկ հաբ, միակ նավթ կամ գազ արտահանող, դոմինանտ արտադրական հզորություն, մեծ ժողովրդագրական ռեսուրսներ և այլն։ Փոխարենը Ադրբեջանը կասպիական հարստության խցանն է կամ բանալին, իսկ Թուրքիան դեպի ծով տանող, դոմինանտ տնտեսություն, ռազմա-քաղաքական հզորություն, ռազմավարական նպատակներ ունեցող դերակատար է, որն անհրաժեշտության դեպքում կարող է Հայաստանը շրջանցել Վրաստանի կամ Իրանի միջոցով։

Հայաստանի փոխկապակցվածությունը բեռ է, որը սերունդների համար վերածվելու է շղթաների։

Քաղաքական ռեալիզմը և աշխարհագրության քաղաքականությունը կոշտ են, սառը, երբեմն դաժան, բայց` ռացիոնալ և գետնի վրա եղած իրականությանը համահունչ։

Արա Լ․ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Մեկնաբանություններ